Những ngày giáp Tết, nhà nhiều việc để làm hơn. Lau ban thờ, quét mạng nhện, kê thêm chậu cây, sắp mâm ngũ quả, ngâm nếp, rửa lá, chuẩn bị mâm cúng tất niên…
Rồi cúng rẫy, cúng núi. Mâm lễ sắp lên, có xôi chè, hoa quả, có bánh trái, chai rượu, vài nén hương… Người lớn khấn trời đất, khấn tổ tiên, mong một năm mưa thuận gió hòa. Trẻ con thì lấp ló đằng sau, chưa hiểu sự đời, thấy không khí trang nghiêm cũng ra chiều im lặng, thành kính… Thực ra là hóng tới khi được đốt giấy hoá vàng.
Bây giờ nghĩ lại, mình cũng không chắc có hiểu trọn vẹn ý nghĩa của những nghi lễ ấy không. Cúng để làm gì? Có thật là tổ tiên về nhận lễ? Có thật là đất trời nghe thấu những mong cầu?
Nhưng có lẽ, có những ý nghĩa vượt xa hơn những lời khấn vái…
Sau một năm bộn bề, giữa những lo toan, ta dành ra những ngày cuối năm để dọn dẹp, cúng bái, để hướng về tổ tiên. Dành một sáng đầu năm để thắp nén hương, để tự nhắc mình những điều thiêng liêng trong cuộc đời này.
Thuở nhỏ, mình thấy những mâm cúng ấy lâu thật lâu. Người lớn khấn gì mà mãi không xong. Rồi đến một ngày, đứng trước ban thờ, khi nhang đèn thắp lên, mình cảm nhận ở đó những khoảng lặng.
Khoảng lặng để nhìn lại một năm đã qua. Những điều được – mất. Khoảng lặng để nhắc mình một năm mới cố gắng hơn, yêu thương hơn, biết ơn nhiều hơn…
Với bọn trẻ, Tết là nghỉ học, là bánh trái, là không phải ngủ trưa, được đi chơi đây đó… Mai này lớn lên, có thể các con sẽ thấy những nghi thức ấy rườm rà, mất thời gian. Có thể những háo hức sẽ vơi đi phần nào.
Nhưng mình tin rằng, ký ức về mâm cơm tất niên sum vầy, mùi nhang thoang thoảng trên ban thờ ngày Tết, về buổi sáng mùng Một cả nhà cùng chúc Tết nhau… sẽ ở lại đâu đó.
Một lúc nào đó, giữa những chông chênh, khi thế giới ngoài kia khiến ta mệt nhoài, con người ta chỉ mong được bỏ lại sau lưng tất cả. Ta chỉ thèm được ngồi trong một gian bếp nhỏ, giữa mâm cơm chiều cuối năm, đông đủ, sum vầy.
Những cúng bái không hẳn để cầu xin điều gì từ đất trời. Đó có thể là những nghi thức, để nhắc nhở nhau. Để giữa dòng đời xoay vần, vẫn còn một sợi dây kết nối, với quá khứ, với gia đình, với đất trời, tổ tiên.
Be Daddy – Be Happy | Nhật Võ
