Ba Mẹ là Nhân, Con là Quả

Ba Mẹ là Nhân, Con là Quả
Ba Mẹ là Nhân, Con là Quả

Đợt rồi, mình tham gia một khóa học, học viên đâu đó gần 500 người. Cuối buổi, là khoảng thời gian hỏi đáp, ba mẹ nào có câu hỏi thì nêu lên, thầy và ban tổ chức sẽ lựa chọn để trả lời. Rất rất nhiều câu hỏi được đặt ra, mỗi gia đình là một câu chuyện, một vấn đề lớn nhỏ khác nhau. Lúc đó đã hơn 10h khuya, nên mình cũng không đủ sức follow tất cả những gì mọi người chia sẻ.

Nhưng đến câu chuyện của một chị U50, kể về đứa con trai của mình, rằng chị không thể nào kết nối hay nói chuyện với con, thì mình đã phải dừng lại, lắng nghe và suy ngẫm.

Con trai chị năm nay 17 tuổi, đang học 12, chuẩn bị vào nhạc viện. Chị vững kinh tế, đứa con học hành tốt, năng lực thi nhạc viện có thừa. Nhưng thằng bé sống khép mình, lầm lũi, không bạn bè, không mở lòng với ai, kể cả chị. Ngoài thời gian ở trường, nó hầu như chỉ ở phòng, học, luyện đàn, và chơi game. Rồi một lần, chị phát hiện con có ý định tự tử. Chị hoảng sợ và hoang mang tột độ. Chị lên mạng tìm hiểu nọ kia, về tâm lý tuổi mới lớn, về nổi loạn vị thành niên, về kết nối giữa con cái với gia đình… Chị đưa con tìm gặp nhiều bác sĩ tâm lý khác nhau. Chị tìm đến nhiều khóa học, lớp này là một trong số đó.

Chị nói rằng hết năm học này sẽ cho con đi bộ đội. Đi bộ đội vài năm, cậy nhờ môi trường quân đội, chị mong con được rèn lại nhân cách, mạnh mẽ, vững chãi, kiên cường. Chị mong con có được lý tưởng sống, có ước mơ, hoài bão. Chị mong sao trong một môi trường khắc khổ và kỷ luật, con sẽ nhận ra cuộc sống hiện tại quá đủ đầy và tươi đẹp. Chị mong con sẽ biết yêu cuộc đời, yêu người thân gia đình, yêu lấy chính bản thân con, con sẽ không dại dột tìm đến cái chết.

Thầy chăm chú nghe, trọn vẹn. Rồi thầy nói:
Cho con đi bộ đội cũng là một ý tưởng không tồi. Nhưng chị phải hết sức cẩn thận. Trong một môi trường biệt lập, nội bất xuất ngoại bất nhập, cũng là môi trường lý tưởng cho bao tệ nạn nảy sinh. Tôi không nói là tất cả, nhưng không ít cậu ấm cô chiêu xuất ngũ xong được trang bị luôn hàng tá những tệ nạn xã hội. Chưa kể các chiêu trò phe bè, chèn ép, bóc lột nhau khi hòa mình vào môi trường đó. Cái chất bộ đội cụ Hồ ngày xưa, ngày nay không dễ gì tìm được đâu!

Rồi thầy tiếp:
Tôi nghe chị kể khá nhiều, về những mong muốn của chị. Chị muốn cho con đi bộ đội, để con trở thành con người mới, theo như mong muốn của chị, có đúng không? Nhưng chị có biết con chị đang mong muốn điều gì không?

Chị ngập ngừng:
Quả thực là em không biết. Em cũng rất muốn biết, nhưng em không thể nào nói chuyện cùng con, không kết nối được với con thầy ạ.
Tôi hiểu vấn đề của chị. Thực tế thì phần lớn các bà mẹ ở ta không có được sự kết nối với con trai khi con bước vào lứa tuổi nổi loạn, như tuổi con chị lúc này. Có một điều tôi muốn hỏi, đó là từ đầu đến cuối câu chuyện, tôi chưa thấy chị nhắc tới cha đứa trẻ bao giờ. Ông ấy ở đâu?

Em với chồng ly hôn lâu rồi thầy ạ, từ lúc thằng bé tầm 3, 4 tuổi gì đó. Mắt chị nhắm lại, giọng chị hơi lạc đi.

Thầy ôn tồn:
Tôi cũng đoán là vậy. Xin lỗi chị, tôi không định gợi lại nỗi đau thẳm sâu trong lòng chị. Nhưng có những nỗi đau là nguồn cơn của những vấn đề, phải gợi nó ra, khơi nó lên, gọi tên nó rõ ràng, thì mới chữa lành được. Con của chị, chuẩn bị hết 12, học giỏi, không vướng vào tệ nạn xã hội, cũng không gây hại ai. Theo tôi, cháu nó là một đứa trẻ tốt, ngoan hiền. Cái mà thằng bé thiếu có lẽ là một chỗ dựa vững chãi, một hình tượng trượng phu, mạnh mẽ, một hình mẫu để ngưỡng mộ, để noi theo. Chị làm mẹ đơn thân, chắc chắn không thể cho con điều này được. Rồi các mẹ đơn thân, lại thường đặt vào con mình những mưu cầu và kì vọng cao lắm, đôi khi còn gieo vào con bao nhiêu là ích kỷ, vị kỷ. Cũng dễ hiểu thôi, nó đến một cách tự nhiên từ những vết sẹo, từ những nỗi đau trong quá khứ. Con chị, khi thiếu đi một chỗ dựa, lại bị những mong cầu ngày ngày đặt nặng trên vai, rỉ rả bên tai, con sẽ thu mình lại trong mệt mỏi tột cùng, rồi con tìm quên trong nhạc và game. Biết đâu đó trong game, có một siêu anh hùng nào đó là hình tượng mà con theo đuổi, là chỗ dựa tinh thần cho chính con đấy chị ạ.

Có một sai lầm nữa ở đây, chính là suy nghĩ rằng phải nói chuyện cùng con mới là kết nối được với con, điều này không hoàn toàn đúng. Để kết nối, chúng ta cần học cách quan sát. Hãy quan sát nhiều lên, và tập nói ít lại. Hãy thử quan sát một vài cử chỉ, vài hành động, lời nói, rồi những ánh nhìn, các thói quen của con… Hãy để tâm mình có đủ thời gian và tĩnh lặng để cảm nhận những điều mình nhìn thấy, rồi những suy ngẫm bắt đầu xuất hiện, rồi những thấu hiểu sẽ thành hình. Đó mới chính là kết nối, còn giao tiếp, trò chuyện, suy cho cùng chỉ là phương tiện thôi.

Thầy còn nói thêm nhiều nữa. Về chữa lành, về đứa trẻ bên trong, về kỹ năng làm bạn cùng con, về kết nối với chính mình… Thầy cũng giới thiệu một số khóa học phù hợp, những thầy giỏi, cho cả chị và con. Rồi nhiều ba mẹ khác cũng chia sẻ thêm góc nhìn, sự cảm thông, những lời an ủi, động viên, khuyên nhủ…

Còn mình, nghe xong câu chuyện của chị, cái đọng lại trong đầu mình, như-một-sự-ám-ảnh, là hình ảnh và vai trò của người cha trong gia đình. Có lẽ bởi gần đây, xung quanh mình, có những câu chuyện chia ly, đổ vỡ. Mình không bao giờ, và cũng không thể phán xét gì cả, cũng không dám đưa ra bất kỳ lời khuyên nào. Bởi chỉ có người trong cuộc mới hiểu rõ ngọn ngành. Mỗi con người, mỗi gia đình là một câu chuyện, một hoàn cảnh khác nhau. Mỗi quyết định và lựa chọn đều có những nguyên do đằng sau, sau rất nhiều những đắn đo, suy xét. Mình chỉ không muốn nghĩ về tương lai của những đứa trẻ mà thôi. Thiếu đi một mái ấm gia đình đủ đầy, thiếu đi tình thương, chắc chắn sẽ có những hệ lụy. Như câu chuyện ở trên là một ví dụ.

Mình biết có những chia ly trong êm đẹp. Nhiều ba mẹ tiến bộ, sau hôn nhân, vẫn biết cách dành cho con những điều tốt đẹp nhất. Đó là điều rất đáng mừng. Mình mong sao những câu chuyện xung quanh mình cũng sẽ được như vậy. Hoặc là, nếu còn có thể cứu vãn, thì hãy nghĩ đến cuộc đời dài rộng của một đứa trẻ, để suy nghĩ tỏ tường trước khi lựa chọn đi về phía không nhau.

Bà mẹ U50 đó, hiện là giám đốc của 2 công ty lớn. Đi qua quá nửa đời người, sau bao hào quang ngoài xã hội, chị vẫn phải lọ mọ đi học, chỉ mong sao có thể kết nối được với con. Đứa bé đó, có lẽ không thiếu thốn gì, ngoại trừ một người cha bên cạnh, để không bị mất phương hướng, không phải chênh vênh vô định khi sắp sửa vào đời.

Buổi học ngày hôm đó, thông điệp đúc kết lại chỉ là một dòng ngắn ngủi: “Ba Mẹ là Nhân, Con là Quả”. Nếu đã gieo Nhân, thì hãy nỗ lực vun nên những mầm cây xanh tốt, để mai này trổ thành Quả ngọt. Nỗ lực đó là tình thương, là trách nhiệm, và cả những bao dung…

Be Daddy – Be Happy | Nhật Võ